Overdruksyndroom

Het overdruksyndroom is een relatief onbekende aandoening die leidt tot zeer hevige pijnklachten en invaliderend werkt.

Het wordt veroorzaakt door een te hoge druk in het ruggenmergkanaal.

De aandoening gaat vaak gepaard met de aanwezigheid van Tarlov-cysten in de zenuwwortels in de rug.

Waar artsen er vaak van uitgaan dat deze cysten alleen tot pijnklachten kunnen leiden wanneer ze erg groot zijn heeft Belgisch onderzoek uit 2016 aangetoond dat ook kleine Tarlov-cysten kunnen leiden tot hevige pijnen.

De diagnose overdruksyndroom wordt vaak pas laat gesteld, mede door onbekendheid van de aandoening.

Idiopathisch cerebrospinaal drukdysregulatiesyndroom (overdruksyndroom)

 

Door een gestoorde drukregeling in de hersenen en het ruggenmerg kan de druk in het ruggenmergkanaal oplopen en kan ruggenmergvocht in de zenuwen worden geperst. Deze verhoogde druk leidt tot irritatie van de zenuwvezeltjes met in eerste instantie pijn en tintelingen /slapte /slapend gevoel tot gevolg. De isolatielaag rond de zenuw kan vervolgens uitzetten op een plaats waar ze het zwakst is. Dit gebeurt vooral in het heiligbeen, waar de druk het hoogst is omdat we rechtop lopen en veel zitten. Maar niet alleen daar, ook in de lage rug, de bovenrug, de nek en t.h.v. de hersenzenuwen.

De verhoogde druk veroorzaakt over het gehele ruggenmergkanaal pijnklachten in het bekken, de benen, de voeten, de romp, de nek, de armen, het gelaat, de hals en het hoofd.

 

Omdat de eerste symptomen enkel pijn en /of tinteling, een slap gevoel en slapend gevoel in ledematen zijn en dit niet te meten is, kan de diagnose niet of laat worden gesteld. Er wordt dan verondersteld dat niet de cysten, maar de artrosetekens die men op de MRI ziet, verminderde fysieke conditie en/of psychologische factoren verantwoordelijk zijn voor de pijn.

 

Mogelijke symptomen door overdruk in ruggenmerg en zenuwwortels

 

* Veel patiënten hebben al op jonge leeftijd last van onverklaarbare of ernstige hoofdpijn, rugpijn of buikpijn.

- De meest voorkomende symptomen zijn die van een chronisch cauda equina syndroom aangezien altijd meerdere zenuwwortels in het heiligbeen links en rechts onder druk komen te staan.

- lage rugpijn en/of pijn in het heiligbeen, kan in opstoten optreden (‘acute blokkage’)

- uitstralende pijn in het been

- pijn rond de heup

- pijn in de bilspier

- de pijn neemt typisch toe bij zitten

- krampen in de benen

- zwaktegevoel in de benen (niet goed meer recht kunnen na hurken)

- rusteloze benen

- pijnscheuten (vooral in het heiligbeen)

- pijnlijke en/of slapende voeten, krampen in de voeten, ‘gekneld’ gevoel van de voeten in de schoenen, koude voeten

- de patiënt kan niet meer snel wandelen of niet bergop wandelen zonder pijn, significant tragere wandelsnelheid, soms wat gestoorde gang waardoor tegen mensen en dingen aanbotsen of tegen degene die meewandelt

- pijn en slap gevoel rond de anus, de bilnaad en de geslachtsdelen, pijn bij betrekkingen, pijn vaginaal, t.h.v. de teelbal of de penis

- overgevoeligheid van de huid van de buik, het bekken en de schaamstreek, waardoor ondergoed of strakkere kleding niet wordt verdragen

- blaasproblemen: niet onmiddellijk kunnen beginnen plassen, de blaas niet volledig leeg kunnen plassen, moeten meepersen om de blaas te ledigen, geprikkelde blaas met voortdurende drukgevoel op de blaas, vaak moeten plassen, gevoel van hoogdringendheid, pijnlijke blaas, niet goed meer voelen of de blaas vol is

- darmsymptomen: constipatie, afgewisseld met diarree, buikkrampen, hoogdringendheid, ...

- sluitspierproblemen met meestal lichte incontinentie voor urine en stoelgang, ‘veel toiletpapier nodig hebben om zich schoon te maken’, pijn, steken, drukgevoel of krampen in de anus

- potentiestoornissen, moeilijk tot orgasme komen

- pijn in de nek en arm(en), slapende hand(en), ‘tenniselleboog’, krachteloosheid in de armen, koude handen

- tussenribpijn, pijn op de borst (door uitstraling naar voor), ‘syndroom van Tietze’

- Niet (of niet te lang) kunnen zitten en/of staan

- Pijn toename bij lichamelijke inspanning welke verminderd bij liggen

- fysiek belastend werk en sporten is niet meer mogelijk

- Bekkeninstabiliteit

Bovendien kan ook overdruk in de hersenzenuwen ontstaan

- Dubbelzien, pijn aan de ogen, of pijn aan de oogspieren bij oogbewegingen

- Trigeminusneuralgie, gelaatspijn, tintelingen of voosheid in het gezicht, kaakpijn, gespannen kaakspieren, tandklemmen

- Duizeligheid, draaierig.

- Gestoorde smaak, speekselvloed of droge mond (dorst)

- Heesheid, moeite met slikken

- Moeilijk te behandelen hoofdpijn

- Oorsuizen, zich verspreken, niet op woorden en namen kunnen komen, de draad verliezen, lichte geheugenstoornissen, …

- Op de voorgrond staande vermoeidheid

 

De klachten ontstaan of verergeren vaak na een trauma en/of tijdens de zwangerschap. (Bekkeninstabiliteit).

Klachten ontstaan geleidelijk of heel acuut, komen en gaan en verschillen in lokalisatie en intensiteit van de ene patiënt tot de andere, maar kunnen in sommige gevallen zo invaliderend zijn dat de patiënt aan huis of bed gebonden is

 

*De invaliderende, ondergediagnosticeerde en onbegrepen zenuwpijn leidt frequent tot depressie en zelfmoordgedachten, of overweging tot euthanasie..

 

De diagnose wordt gesteld n.a.v.

 

1. vooral de klachten

- verhaal van langdurig onverklaarde moeilijk te behandelen pijnklachten bij een patiënt bij wie alle andere oorzaken uitgesloten werden (blaas- en darmproblemen, eventuele incontinentie voor stoelgang of urine, pijn t.h.v de geslachtsdelen en de bekkenbodem, pijn tijdens zitten en staan, nekpijn, pijn in de bovenrug, niet te behandelende hoofdpijn)

De arts kan met een naald of een tandenstokertje de pinpriktest doen van de armen, handen, benen en voeten, de boven- en onderrug en op die manier gevoelsstoornissen detecteren.

2. Een MRI van het heiligbeen en de nek of bovenrug

3. Een EMG van de benen en de bekkenbodem

Het EMG is niet absoluut noodzakelijk om de diagnose te stellen, maar kan de diagnose wel bevestigen in geval van twijfel.

Het stellen van de diagnose is belangrijk omdat aldus erkend wordt dat de pijn van de patiënt invaliderende zenuwpijn is tgv. een lichamelijke aandoening en géén psychologische oorzaak heeft. Deze erkenning zorgt voor meer begrip vanuit de omgeving. Bovendien wordt de patiënt door de diagnose behoed van verdere onnodige ingrijpende technische onderzoeken en behandelingen.

 

De behandeling bestaat uit:

 

* Medicatie tegen zenuwpijn: Gabapentine (Neurontin) of Pregabaline (Lyrica) is de eerste keuze. Cymbalta. Redomex. Deanxit. Soms zijn morfine-afgeleide producten nodig.

* Er wordt ten stelligste aangeraden om zo weinig mogelijk te zitten, te staan of zware inspanningen te doen. Dat doet immers de druk in de cyste oplopen en lokt de symptomen uit. Bovendien wordt ook aangeraden (bij geringe pijn) om overdag minstens een uur te gaan liggen om de druk te laten afnemen.

* Aangewezen activiteiten zijn rustig wandelen, zwemmen (in warm water), fietsen (elektrische fiets) op een eigen tempo en binnen de pijngrens.

* Geleidelijke opbouw van de fysieke conditie binnen de pijngrens. Maar de belastbaarheid is erg laag. Daar moet rekening mee worden gehouden. Stabilisatieoefeningen kunnen de pijn doen toenemen en de patiënt haakt af, niet omdat hij/zij niet wil, maar omdat het niet kan.

* Warmte, manuele therapie, osteopathie, ...

* Alcohol, koffie en blootstelling aan de zon vermijden. Dat verhoogt de cerebrospinale druk.

 

Leegzuigen en weefsellijm injecteren kan enkel voor de zeldzame grote cysten met klepsysteem in enkele Nederlandse ziekenhuizen. Chirurgie welke slechts door enkele artsen wereldwijd wordt uitgevoerd. . Dit zijn minder evidente behandelingsmogelijkheden.

 

Het overdruksyndroom is minder zeldzaam dan oorspronkelijk gedacht en kan de oorzaak zijn van zogenaamde onverklaarbare chronische pijn syndromen zoals: lage rugpijn van ongekende oorsprong, piriformis syndroom, chronische pijn t.h.v de heupregio (lateral hip pain), pijn aan het staartbeentje, bekkenpijn, pudendus neuralgie, pijn aan de vagina, sexuele pijn bij mannen en vrouwen, chronische blaaspijn syndroom, chronische prostatitis, rugheelkunde welke niet geholpen heeft, prikkelbare darmsyndroom, bekkeninstabiliteit in de zwangerschap, rusteloze benen syndroom, fibromyalgie, fibromyalgie gecombineerd met chronisch vermoeidheidssyndroom, enz...

Verder wetenschappelijk onderzoek is lopende.

 

 

*Deze informatie is tot stand gekomen met toestemming en met dank aan:;

*Electromyography and a review of the literature provide insights into the role of sacral perineural cysts in unexplained chronic pelvic, perineal and leg pain syndromes

 

Tarlov cyste (perineural cyst)

 

Tarlov cyste

Een Tarlov cyste is een met vocht gevulde zwelling van een zenuwwortel aan de onderkant van het ruggenmerg. De cysten kunnen tot aanhoudende klachten in het gebied van geslachtsorganen en anus, of tot klachten die lijken op die van een rughernia leiden..

 

Het is niet precies bekend hoe vaak Tarlov cysten voorkomen. Op grond van gegevens uit de medische literatuur worden deze cysten vermoedelijk jaarlijks bij zo’n 2.000-2.500 mensen vastgesteld.

 

Oorzaak

Een cyste is een ophoping van vocht. In het geval van een cyste van Tarlov ontstaat de ophoping van vocht tussen een zenuwwortel en zenuwschede aan de onderkant van het ruggenmerg.

 

Diagnose

De diagnose wordt gesteld met behulp van een MRI-scan van de onderkant van de wervelkolom. Hierop zijn de cysten zichtbaar maar blijven vaak onopgemerkt omdat artsen anno 2018 nog vaak onbekend zijn met deze aandoening.

Mensen met het overdruksyndroom of Tarlov-cysten lopen vaak al jaren rond met invaliderende klachten alvorens de diagnose gesteld wordt. Dit komt omdat veel van de symptomen ook voorkomen bij andere aandoeningen .

De diagnose wordt doorgaans gesteld op basis van:

De klachten van de patiënt, waarbij langdurig bestaande, onverklaarbare en moeilijk te behandelen pijnklachten centraal staan

Een pinpriktest waarbij met een naald in de romp en ledematen geprikt wordt om gevoelsstoornissen vast te stellen

Een MRI van de ruggengraat waarop Tarlov-cysten waargenomen kunnen worden

Een elektromyografie (EMG) van de benen en het bekken waarop de elektrische activiteit van de spieren en zenuwen gemeten wordt.

 

Behandeling Tarlov cyste

Is de diagnose overdruksyndroom gesteld of zijn Tarlov-cysten aanwezigheid dan is de behandeling tot nog toe gericht op pijnbestrijding. Deze bestaat uit het gebruik van analgetica (onder meer Amitryptiline, Duloxetine en Gabapentine) en regelmatige manuele therapie en osteopathie.

In het buitenland wordt de aandoening ook wel behandeld met het operatief leegzuigen en/of afbinden van de aanwezige cysten. Deze behandeling wordt vanwege onvoldoende bewezen effect anno 2018 (nog) niet toegepast in Nederland en België.

 

Het kan daarnaast ook helpen om enkele aanpassingen door te voeren in de levensstijl. Advies om zo weinig mogelijk te zitten en staan, zware fysieke inspanningen te vermijden, dagelijks meerdere rustmomenten in te plannen en zo min mogelijk dingen te doen die de cerebrospinale druk kunnen verhogen zoals het nuttigen van alcohol en koffie en blootstelling aan de zon.

 

FOLLOW US

Copyright © All Rights Reserved

Deze website wordt veilig gehost en voldoet aan de AVG